عینک آفتابی پلاریزه چیست؟

 

وقتی زیر آفتاب تند رانندگی می کنید یا کنار دریا قدم می زنید، نوری که از سطح جاده، آب یا شیشه ی ماشین ها به چشمتان می خورد، گاهی آزاردهنده تر از خود نور خورشید است. این همان نور بازتابی است که دید را تار و چشم را خسته می کند. در این شرایط نوعی عدسی خاص به کار می آید. در این مقاله توضیح می دهیم که عینک آفتابی پلاریزه چیست، چطور کار می کند، چه کاربردهایی دارد و چگونه می توانید اصل بودن آن را تشخیص بدهید. ما در دیاکواپتیک سال هاست با انواع عدسی ها بررسی و تحلیل می کنیم و مطالبی که در ادامه بیان می کنیم، خلاصه ی همین دانش به زبان ساده است.

 

عینک پلاریزه چیست؟

برای درک درست موضوع، طبق تصویر بالا اول باید بدانیم نور خورشید همیشه از یک جهت ثابت حرکت نمی کند. نور در همه ی جهت ها نوسان دارد؛ هم عمودی و هم افقی و البته زاویه های دیگر ارتعاش دارند. به این نوع نور، نور غیرپلاریزه (Unpolarized Light) گفته می شود.

اما مشکل از جایی شروع می شود که نور به یک سطح صاف و بازتابنده مانند آب، شیشه یا آسفالت خیس برخورد می کند. در این حالت، بخش زیادی از نور بازتاب شده به صورت پلاریزه افقی (Horizontally Polarized Light) در می آید. این نور افقی باعث ایجاد خیرگی شدید، کاهش کنتراست و افت وضوح دید می شود.

به این خیرگی ناشی از بازتاب نور، در اصطلاح فنی Glare (گلر) گفته می شود. لنزهای پلاریزه دقیقا برای حذف یا کاهش همین نور افقی طراحی شده اند تا دید شفاف تر و راحت تری ایجاد کنند.

عینک پلاریزه دقیقاً برای حذف همین نور افقی ساخته شده است. عدسی این عینک ها لایه ای دارد که مثل یک پرده ی نازک با شکاف های عمودی عمل می کند. این لایه فقط به نوری که عمودی حرکت می کند اجازه ی عبور می دهد و نور افقی بازتابی را سد می کند. نتیجه این است که خیرگی از بین می رود، رنگ ها طبیعی تر دیده می شوند و چشم آرامش بیشتری دارد.

پلاریزه شدن نور به زبان ساده

فرض کنید پنجره ای با میله های عمودی دارید. اگر یک طناب را عمودی تکان بدهید، از بین میله ها رد می شود؛ اما اگر آن را افقی تکان بدهید، میله ها جلویش را می گیرند. لایه ی پلاریزه ی روی عدسی هم دقیقاً همین کار را با امواج نور انجام می دهد. نور عمودی که برای دیدن لازم است عبور می کند و نور افقی مزاحم پشت عدسی می ماند. به همین خاطر است که تصویر کمی تیره تر اما بسیار واضح تر به نظر می رسد.

 

ساختار عدسی پلاریزه و طرز کار لنزها

در ساخت لنزهای پلاریزه، یک فیلتر شیمیایی نازک به صورت یک دست روی عدسی نشانده می شود. مولکول های این فیلتر در یک راستای منظم کنار هم قرار می گیرند و همان شکاف های عمودی را می سازند. هرچه کیفیت این لایه بالاتر باشد، نور بازتابی بهتر فیلتر می شود و دید پایدارتری خواهید داشت.

نکته ای که در فروشگاه زیاد به آن برمی خوریم این است که خیلی ها فکر می کنند هر عینک دودی تیره ای پلاریزه است. اما تیرگی عدسی به پلاریزه بودن ربطی ندارد. یک عینک می تواند خیلی تیره باشد ولی هیچ فیلتر پلاریزه ای نداشته باشد، و برعکس.

 

تفاوت عینک پلاریزه و عینک آفتابی معمولی

این سوال یکی از رایج ترین سوال هایی است که مشتریان به خصوص خانم های حساس هنگام خرید عینک آفتابی زنانه استاندارد از ما می پرسند. هر دو نوع عینک از چشم در برابر اشعه ی خورشید محافظت می کنند، اما عملکردشان در برابر نور بازتابی به کلی متفاوت است. عینک دودی معمولی فقط شدت کلی نور را کم می کند و اگر استاندارد باشد، اشعه ی UV را هم سد می کند. اما توانایی حذف خیرگی و نور بازتابی را ندارد. در مقابل، عدسی پلاریزه علاوه بر کم کردن شدت نور، نور افقی مزاحم را هم فیلتر می کند.

جدول زیر این دو نوع عدسی را کنار هم می گذارد:

ویژگی	عینک آفتابی معمولی	عینک پلاریزه
کاهش شدت نور خورشید	دارد	دارد
محافظت در برابر اشعه UV	اگر استاندارد UV400 باشد	معمولاً همراه با UV400
حذف نور بازتابی و خیرگی	ندارد	دارد
وضوح دید روی آب و جاده	متوسط	بالا
دیدن صفحه های دیجیتال	بدون مشکل	گاهی تیره می شود

همان طور که می بینید، تفاوت اصلی در فیلتر کردن خیرگی است. اگر بیشتر وقتتان زیر آفتاب تند یا کنار سطوح بازتابنده می گذرد، پلاریزه انتخاب بهتری است.

 

مزایای عینک دودی پلاریزه

حالا که فهمیدیم عینک آفتابی پلاریزه چیست، بد نیست مزایای آن را دقیق تر بررسی کنیم. این عینک ها چند مزیت اصلی و مهم دارند که در شرایط نور بسیار زیاد خودشان را نشان می دهند.

1- کاهش خستگی چشم

وقتی چشم مدام با نور مزاحم درگیر باشد، عضله های اطرافش زود خسته می شوند. کسانی که ساعت ها رانندگی می کنند یا کنار آب کار دارند، این خستگی را خوب می شناسند. عدسی پلاریزه با حذف خیرگی، فشار روی چشم را کم می کند. خیلی از مشتری هایی که از این عدسی استفاده کرده اند، می گویند بعد از یک روز طولانی زیر آفتاب، چشمشان کمتر خسته شده است.

2- محافظت در برابر اشعه UV

اشعه ی فرابنفش خورشید در درازمدت می تواند به شبکیه و عدسی چشم آسیب بزند و خطر بیماری هایی مثل آب مروارید و تخریب لکه ی زرد را بالا ببرد. بیشتر عینک های عینک پلاریزه باکیفیت با پوشش UV400 ساخته می شوند که اشعه ی UVA و UVB را سد می کند. توجه داشته باشید که پلاریزه بودن و پوشش UV دو چیز جدا هستند؛ بنابراین هنگام خرید حتماً وجود هر دو را بررسی کنید. برای مطالعه و فهم بهتر! پیشنهاد میکنیم حتما مقاله UV 400 در عینک آفتابی چیست؟ را بخوانید.

3- کاهش بازتاب نور و دید واضح تر

مهم ترین مزیت این عدسی ها کاهش بازتاب نور است. روی سطح آب، آسفالت خیس، برف یا کاپوت براق ماشین، نور به شدت بازتاب می شود. عدسی پلاریزه این بازتاب را می گیرد و باعث می شود رنگ ها واضح تر و جزئیات تصویر دقیق تر دیده شوند. کنتراست تصویر هم بهتر می شود، طوری که مرز اجسام واضح تر به چشم می آید.

برای جمع بندی بهتر، در جدول زیر مزیت ها و محدودیت های این عدسی را آورده ایم:

مزایا	محدودیت ها
حذف خیرگی و نور بازتابی	تیره دیده شدن بعضی صفحه های دیجیتال
کاهش خستگی چشم در آفتاب تند	قیمت بالاتر نسبت به عدسی ساده
دید واضح تر روی آب و برف و جاده	لازم بودن دقت در تشخیص اصل از تقلبی
همراهی معمول با پوشش UV400	کاربرد کمتر در نور کم یا داخل ساختمان
رنگ و کنتراست طبیعی تر تصویر	برای بعضی خلبان ها توصیه نمی شود

 

کاربردهای عینک پلاریزه در فعالیت های مختلف

این عدسی همه جا یک اندازه مناسب نیست. در محیط هایی که سطوح بازتابی زیاد است، بیشترین فایده را دارد. در ادامه چند کاربرد رایجش را می بینیم.

رانندگی

در رانندگی، نور خورشید از کاپوت ماشین جلویی، سطح جاده و به خصوص آسفالت خیس بعد از باران بازتاب می شود. این بازتاب می تواند برای لحظه ای دید راننده را بگیرد و خطرناک باشد؛ به همین دلیل است که در فرآیند خرید عینک آفتابی مردانه برای رانندگی و جاده، روی ویژگی پلاریزه بودن تأکید زیادی می شود. عینک پلاریزه با حذف این خیرگی، جاده را واضح تر نشان می دهد و خستگی چشم را در سفرهای طولانی کم می کند.

ماهیگیری و ورزش های آبی

برای ماهیگیران، این عدسی تقریباً یک ابزار ضروری است. نور بازتابی از سطح آب مثل یک آینه عمل می کند و اجازه نمی دهد زیر آب را ببینید. وقتی این بازتاب با عدسی پلاریزه حذف شود، ماهی ها، صخره ها و جریان آب زیر سطح راحت تر دیده می شوند. همین موضوع برای قایق سواری و سایر ورزش های آبی هم صدق می کند.

اسکی و ساحل و فضای باز

برف یکی از قوی ترین سطوح بازتابنده ی نور است و خیرگی روی پیست اسکی می تواند خیلی آزاردهنده باشد. در ساحل هم نور از روی شن و آب بازتاب می شود. عدسی پلاریزه در هر دو حالت دید را پایدار نگه می دارد و کنتراست را بالا می برد، طوری که ناهمواری های زمین و جزئیات اطراف بهتر دیده شوند. کوهنوردان و کسانی که روی سنگ های روشن حرکت می کنند هم از همین ویژگی استفاده می کنند.

 

چه کسانی به عینک پلاریزه احتیاج ندارند

با اینکه این عدسی در فضای باز عالی عمل می کند، چند مورد هست که در آن ها پلاریزه توصیه نمی شود. علت اصلی اش این است که فیلتر پلاریزه با نور صفحه های دیجیتال تداخل پیدا می کند و آن ها را تیره یا محو نشان می دهد.

در این موقعیت ها بهتر است سراغ عدسی پلاریزه نروید:

• خلبان ها که باید صفحه نمایش های داخل کابین را به وضوح ببینند.
• کسانی که زیاد با صفحه ی نمایشگر داشبورد خودرو یا سیستم های لمسی سر و کار دارند.
• استفاده از دستگاه های خودپرداز و کیوسک های لمسی در نور آفتاب.
• نگاه طولانی به گوشی، تبلت یا ساعت دیجیتال زیر نور تند.
• محیط های کم نور یا داخل ساختمان که اصلاً خیرگی وجود ندارد.

اگر کارتان با این موارد است، یک عینک دودی استاندارد بدون پلاریزه گزینه مناسب تری است. همچنین یادتان باشد که داشتن استاندارد UV400 به تنهایی به معنای پلاریزه بودن عینک دودی نیست.

 

چگونه بفهمیم عینک آفتابی پلاریزه است

حالا می رسیم به پرسش مهمی که ممکن است موقع خرید برای شما هم پیش بیاید؛ از کجا بدانیم عینکی که دستمان است واقعاً عینک دودی پلاریزه است یا نه. چند روش ساده وجود دارد که خودتان هم می توانید انجام بدهید.

تست صفحه نمایش دیجیتال

ساده ترین راه این است که عینک آفتابی را جلوی یک صفحه ی روشن مثل نمایشگر گوشی یا مانیتور بگیرید. حالا عینک را آرام بچرخانید. اگر عدسی پلاریزه باشد، در یک زاویه ی خاص صفحه به شدت تیره می شود یا تصویرش محو می گردد. این تیرگی نشانه ی فیلتر پلاریزه است و در عینک های معمولی دیده نمی شود.

تست بازتاب نور با چرخاندن عینک

دو عینک پلاریزه را بردارید و عدسی هایشان را روبه روی هم قرار بدهید. اگر یکی از آن ها را ۹۰ درجه بچرخانید، محل تلاقی عدسی ها تقریباً سیاه می شود و نور از آن عبور نمی کند. این یکی از قابل اعتمادترین روش های بررسی است. روش دیگر این است که به یک سطح بازتابنده مثل شیشه یا آب از پشت عدسی نگاه کنید؛ کاهش محسوس بازتاب نشانه ی پلاریزه بودن است.

نشانه روی عدسی و برچسب محصول

بیشتر سازنده های معتبر روی عدسی یا روی برچسب عینک عبارت Polarized یا حرف P را می گذارند. البته این نشانه به تنهایی کافی نیست، چون در محصولات تقلبی هم گاهی این برچسب چاپ می شود. بهترین کار این است که نشانه ی روی عدسی را با یکی از تست های بالا کنار هم بگذارید تا خیالتان راحت شود.

جدول زیر این روش ها را خلاصه می کند:

روش تشخیص	نحوه ی انجام	نتیجه ی عینک پلاریزه
تست صفحه نمایش	چرخاندن عینک جلوی نمایشگر	تیره یا محو شدن تصویر
تست دو عینک	چرخاندن یک عدسی روی دیگری	سیاه شدن محل تلاقی
تست بازتاب	نگاه به آب یا شیشه از پشت عدسی	کاهش روشن خیرگی
نشانه روی عدسی	دیدن برچسب Polarized یا حرف P	وجود علامت همراه با تست

 

رنگ عدسی پلاریزه و تأثیر آن بر دید

بسیاری فکر می کنند رنگ عدسی فقط جنبه ی ظاهری دارد، اما در عمل هر رنگ برای شرایط نوری خاصی بهتر کار می کند. عدسی پلاریزه هم در رنگ های مختلف ساخته می شود و انتخاب رنگ درست می تواند کیفیت دید را در فعالیت روزانه تان بهتر کند. در ادامه چند رنگ پرکاربرد را با هم می بینیم:

• خاکستری: برای کاهش یک دست شدت نور بدون تغییر رنگ ها خوب است و گزینه ی خوبی برای رانندگی محسوب می شود.
• قهوه ای و عسلی: کنتراست را بالا می برند و برای فضای باز، پیاده روی و محیط های سبز انتخاب خوبی هستند.
• سبز: تعادل خوبی بین کنتراست و طبیعی بودن رنگ ها دارد و چشم را کمتر خسته می کند.
• زرد و کهربایی: در نور کم و هوای ابری دید را روشن تر نشان می دهند، هرچند زیر آفتاب تند کاربرد کمتری دارند.

اگر زیاد زیر آفتاب شدید هستید، رنگ های تیره تر مثل خاکستری و قهوه ای برای شما مناسب هستند.

 

نکات مهم هنگام خرید عینک پلاریزه

اگر تصمیم گرفته اید یک عینک پلاریزه بخرید، چند نکته زیر را که ما به اکثر مشتریانمان توصیه می کنیم، به شما نیز کمک می کند انتخاب مناسبی داشته باشید. مواردی که ما در فروشگاه بارها به مشتری ها یادآوری می کنیم:

1. پوشش UV400 را بررسی کنید. پلاریزه بودن به تنهایی کافی نیست؛ عدسی باید اشعه ی فرابنفش را هم سد کند.
2. کیفیت لایه ی پلاریزه را جدی بگیرید. لایه ی بی کیفیت ممکن است دید را موج دار یا کدر کند. عدسی خوب تصویر صاف و یک دست می دهد.
3. سراغ برند معتبر بروید. برندهای شناخته شده مثل ری بن و سایر سازنده های معتبر، کیفیت خوبی دارند و تشخیص اصل بودنشان هم راحت تر است.
4. راحتی و فرم عینک را امتحان کنید. عینکی که خوب روی صورت ننشیند، هر چقدر هم باکیفیت باشد، کمتر استفاده می شود.
5. شرایط خودتان را در نظر بگیرید. اگر زیاد با صفحه های دیجیتال کار می کنید، شاید پلاریزه بهترین گزینه نباشد.

با رعایت همین چند نکته، احتمال اینکه یک محصول تقلبی یا کم کیفیت بخرید خیلی کم می شود. اما اگر به راهنمایی بیشتر نیاز دارید حتما صفحه راهنمای خرید عینک آفتابی را مشاهده کنید.

 

جمع بندی پلاریزه چیست

در مقاله به طور کامل بررسی کردیم عینک آفتابی پلاریزه چیست و چطور با فیلتر کردن نور افقی بازتابی، خیرگی را حذف می کند و دید را واضح تر و چشم را آرام تر نگه می دارد. این عدسی برای رانندگی، ماهیگیری، اسکی و فعالیت کنار آب و برف عملکرد بسیار خوبی دارد، اما برای کار مداوم با صفحه های دیجیتال یا محیط های کم نور گزینه ی بهتری هم وجود دارد. هنگام خرید، هم پوشش UV400 و هم کیفیت لایه ی پلاریزه را بررسی کنید و با چند تست ساده از اصل بودنش مطمئن شوید.

همچنین برای یک خرید مطمئن صفحه تشخیص عینک آفتابی اصل از تقلبی را مطالعه کنید.